Maikling Pagbabalik-Tanaw sa mga Karanasan sa Pakikibaka Laban sa Malaking Panginoong Maylupa at Malakihang Dayuhang Pagmimina

 ISYU 4 REPORTAHE

(mula sa interbyu ni Ka Ojara kay Ka NingJu, isa sa mga nangasiwa sa kampanyang masa sa Hacienda Wide; isinaayos ng istap ng Tilamsik)

Rebolusyonaryong Agraryong Pakikibaka

Taong 2001 nang magsimula ang IKM (Integradong Kampanyang Masa) sa Hacienda Wide (magkakalapit na mga asyenda) sa probinsya upang labanan ang ilang malalaking panginoong may lupa sa iba’t ibang bayan. Pangunahing tinarget ng kampanyang ito ang Hacienda Lopez na may 2,006 ektaryang lupain, na kalat-kalat sa labing-isang bayan ng Camarines Norte. Target din ng kampanya ang Hacienda Pimentel na may mahigit 100 ektarya at Hacienda Tan na may 5 ektarya. Dito sa Hacienda Tan, anti-demolisyon ang laban ng mamamayan. Sapilitan silang pinapalayas dahil sa mga gusali na pangkomersyo na itinatayo.

Pinangunahan ng Bagong Hukbong Bayan ang paglulunsad
ng mga pagbibigay ng mga pag-aaral sa Padepa (Pambansa Demokratikong Paaralan), katulad ng MKLRP (Maikling Kurso sa Lipunan at Rebolusyong Pilipino), ESKUM (Espesyal na Kursong Masa), ARAK (Araling Aktibista) at RGRL (Rebolusyonaryong Gabay sa Reporma sa Lupa). Naglunsad ng mga pulong masa sa mga baryo para talakayin ang mga isyu ng mamamayang api, lalo na ang hinggil sa malawakang pangangamkam sa lupa ng magsasaka ng mga panginoong asyendero sa lugar. Nakiisa rin ang mga kabataan sa mga isyung dinadala sa pamamagitan ng pagtatanghal ng mga rebolusyonaryong pangkulturang awit-galaw.

Nagbigkis sa militanteng pagkakaisa ang mga magsasaka para igiit ang kanilang karapatan at ipaglaban ang kanilang lupa mula sa pangangamkam at pagsasamantala sa kanilang paggawa ng mga panginoong maylupa. Sa pamamagitan ng pakikibakang masa, napuwersa ng mga magsasaka na pumirma ang administrador ni Manuel Lopez sa bagong kasunduan. Isinabay ito sa mobilisasyon ng Disyembre 10, ang Pandaigdigang Araw ng Karapatang Pantao. Habang nagaganap ang programa sa Elevated Plaza ng Daet, mayroong mga masa sa Canimog Hotel na nakipagnegosasyon sa administrador ni Lopez. Mula sa partehang 60-40 na pabor sa panginoong maylupa, napababa nila ito sa 75-25 pabor sa magsasaka. Kasabay din nito ang pagtaas ng sahod ng magsasaka’t manggagawang bukid. Dati, P500.00 ang bayad sa lahat ng trabaho ng mga magkokopras sa bawat isang libong niyog o kung tawagin ay pormilan. Sa bagong kasunduan, mayroon nang bayad ang bawat trabaho. Halimbawa, sa pagkawit, umabot sa P300.00 – P350.00 ang sahod. Mahigit 200 na pamilya ang nabiyayaan nito.

Ganoon din ang Hacienda Pimentel na, mula sa pormilan, tumungo sa 50-50 na partehan. Mahigit 200 na pamilya rin ang naging benepisyaryo nito. Sa Hacienda Tan naman kung saan inilunsad ang labang anti-demolisyon, mula sa 22 pamilya, ay mahigit 50 pamilya na ang nanirahan dito.

Pakikibaka Laban sa Malakihang Dayuhang Pagmimina

Kasabay ng kampanya sa mga asyenda, isinulong din ang kampanya laban sa pagmimina ng mga dayuhang korporasyon. Napalayas ang Eldore Mining Corporation* na pag-aari ng isang Australyano. Sumaklaw ito ng 400 ektaryang lupain sa Brgy. Dumagmang, Labo, Camarines Norte, na dapat sana ay nabubungkal ng mga magsasaka.

Nagbarikada ang mamamayan sa harap ng minahan na nakapuwesto sa Sitio Nalisbitan, Dumagmang. Sa harap ng mga militar at guwardiya ng kompanya, militanteng nakipaggitgitan at tumagal ang mobilisasyong masa. Doon na rin sila kumakain at natutulog bilang pagpapakita ng protesta at pagkukondena sa dayuhang mina.

Noong Oktubre 4, 2007, naglunsad ng reyd ang isang yunit ng Bagong Hukbong Bayan sa kumpanyang Eldore. Dinisarmahan ang mga gwardyang nagbabantay sa minahan. Sinunog din ang lahat ng mga kagamitan sa pag-opereyt at nasamsam ang lahat ng kagamitang militar. Ang kumpanyang Eldore ay pinarusahan ng Bagong Hukbong Bayan dahil sa dulot nitong dislokasyon ng mamamayan, pagkasira ng kalikasan at pagkalat ng sakit na bunga ng mga lasong kemikal na iniluluwa ng mina.

Dahil sa matagumpay na pagpapalayas sa dayuhang kumpanyang Eldore sa lupain, naibalik sa mga magsasaka ang lupa. Sila na rin ang nakikinabang ng mga gintong nakukuha sa pamamagitan ng pagkakabod, sa anyo ng pagbubuo ng korporasyon at kooperatiba. Sa kabuuan ay mahigit 3,000 ang pamilyang nabiyayaan ng tagumpay na ito.

Pagpapalakas at Konsolidasyon

Ang lahat ng tagumpay na ito ay nagdulot ng ibayong paglakas ng organisasyong masa. Mula sa antas na Komiteng Pangorganisa, tumungo ito sa pagiging Ganap na Samahang Masa. Sa ilang mga baryo kung saan hawak na natin ang kapangyarihang pampulitika, nakapagtayo na ng Komiteng Rebolusyonaryo sa Baryo. Naging masigla ang sama-samang paglahok sa produksyon, katulad na lamang ng palayan. Nakapagtayo rin ng kooperatibang komprada at ilang sakahan.

Kung anong sigla ng kanilang sistema sa produksyon ay ganoon din ang sigla ng kanilang pang-ideolohiyang gawain. Sunod-sunod ang mga pag-aaral sa kurikulum ng Padepa. Lumawak ang kasapian ng Partido at ibayong lumakas ang pagrekluta sa Bagong Hukbong Bayan. Bumuhos ang suporta ng masa para sa mga pulang hukbo at pamilya ng hukbo.

Inabante rin ang gawain sa sining at panitikan, hanggang sa nakapagbuo ng mga grupong pangkultura. Masigasig silang nagtanghal sa entablado tuwing may mga aktibidad. Ang dating kinahiligan at nag-iisang progresibong kinakanta ng mga tao sa baryo na “Buhay at Bukid” (Buklod) ay nadagdagan at nabuo ang album na “Marsta ng Pagbangon” na halaw sa mga karanasan at kasaysayan ng paglaban ng mga taumbaryo.

Nagpapatuloy na Paglaban ng Masa Para sa Higit na Pagpapalakas

Bahaging 2006, ipinasailalim ng mga Lopez ang kanilang lupain sa Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP). Pahuhulugan kuno sa mga magsasaka ang lupa sa pamamagitan ng inisyung Certificate of Land Ownership (CLOA). Ngunit panibagong dagok ito sa mga mamamayan dahil isang paraan ito upang bawiin ng panginoong maylupa ang mga naging tagumpay sa pakikibaka. Katunayan, agad na nagkaroon ng clearing sa isang baryo na halos ikinaubos ng mga niyog at pinalitan ng mga pananim na pinya.

Pagpasok ng 2012, marahas na inatake ng militar ang mga organisasyong masa at rebolusyonaryong kilusan nang lumarga na ang pasistang kampanyang Oplan Bayanihan ng rehimeng Aquino. Ipinasailalim sa Civil-Military Operations(CMO) ang ilang mga bayan ng probinsya. Maraming mga programa at proyekto, katulad ng mga programang KALAHI (Kapit-Bisig Laban sa Kahirapan), PAMANA (Payapa at Masaganang Pamilya) at 4P’s (Pantawid Pamilyang Pilipino Program), na sa katunayan ay anti-mamamayan dahil pinapaasa lamang ang tao at hindi talaga binibigyang solusyon ang kahirapan. Bumuo rin ng mga organisasyon sa baryo bilang mga volunteers sa mga naturang proyekto.

Tinambakan dito ng presensya ng kaaway. Nagtayo ng detatsment sa ilang baryo upang proteksyunan ang interes ng reaksyunaryong gobyerno. Naitala ang malaganap na mga paglabag sa karapatang pantao at mga kaso ng pagpatay dulot ng pamamasista ng kaaway sa ilalim ng 49th IB.

Ang tugon dito ng rebolusyonaryong kilusan, sa pamumuno ng Partido, ay ang panawagang paglaban ng mamamayan sa muling panunumbalik ng pangangamkam ng lupain at matinding pang-aabusong militar. Patuloy ang paglulunsad ng mga pulong ng mga grupo para muling pagkaisahin ang mga taumbaryo. Muling naglulunsad ng mga Panlipunang Pagsisiyasat (PPST) para sa pag-aalam sa kaaway at makatulong sa pagrereorganisa. Walang kapaguran na binalikan at isinaayos ng BHB ang mga rebolusyonaryong ganap na samahan ng magsasaka at iba pang grupo. Isinulong ang kampanya sa mga aralin ng Padepa.

Pinagsumikapan at mapanlikhang nailugar ang paglulunsad ng mga batses ng Batayang Kurso ng Partido. Patuloy na nakapagpasumpa ng mga bagong kasapi ng Partido at nakapagluwal din ng mga papultaym na pulang mandirigma. Matagumpay din na naidaos ang ilang batses ng Intermedyang Kurso ng Partido na dinaluhan ng mga mag-aaral mula sa mga magkakanugnog na baryo, sa kabila ng operasyong militar na hindi kalayuan sa pinaglulunsaran ng pag-aaral. Halos higit kalahati ng ginastos sa buong pag-aaral ay ambag mula sa iba’tibang baryo na tumulong at sumuporta sa nasabing aktibidad. Sa pana-panahon ay matagumpay din na nailulunsad ang mga taktikal at anihilatibong opensiba ng BHB sa mga militar.

*Eldore Mining Corporation - dating pangalan ng Mt. Labo Exploration and Development Corporation

Ang mga litratong ginamit dito ay mula sa NDF-Camarines Norte.

No comments: